Cuối cùng các nhà khoa học đã tìm ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB từ ngoài vũ trụ

Khám phá bí ẩn vũ trụ mới đây từ các nhà khoa học đã tìm ra nguồn gốc của 6 sóng FRB và các vụ bùng nổ sóng vô tuyến từ ngoài Dải Ngân Hà của chúng ta vào cách đó không lâu.

Liệu đây có phải là những tín hiệu cố liên hệ chúng ta của người ngoài hành tinh hay thứ gì đó diễn ra trong suốt 1 thập kỷ nay?

Nguồn gốc và nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB cực mạnh.

Trong suốt thập kỷ mới đây, những nhà thiên văn học đã công nhận được sự tồn tại và thu thập được 1 số tín hiệu vô tuyến cực mạnh từ vũ trụ, được gọi là bùng nổ sóng radio nhanh (fast radio burst – FRB).
Các nhà khoa học đã tìm ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB
Nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB

Các đợt bùng nổ sóng FRB này là một trong những thứ khó nắm bắt nhất nhưng đồng thời lại mạnh mẽ nhất mà ta từng thấy trong vũ trụ. Nó chỉ bùng lên trong vài mili giây thôi nhưng chỉ có từng đấy thời gian, chúng có thể tạo ra một lượng năng lượng bằng với cả một ngày hoạt động của Mặt Trời. Thật khủng khiếp! Tuy vậy, ta không biết chúng tới trong khoảng đâu hay nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB này như thế nào?

Lần đầu tiên trong lịch sử lĩnh vực khám phá vũ trụ hay gần đây tính trong khoảng năm 2001 lần đầu phát hiện ra sóng vô tuyến từ ngoài Dải Ngân Hà, các nhà khoa học đã lần dấu ra được nguyên nhân của những sóng FRB này: Họ lần ngược về 1 thiên hà lùn tí hon nằm rất xa Dải Ngân Hà của chúng ta, đó là manh mối rõ ràng nhất mà ta biết về các sóng bí hiểm này.

Các nhà khoa học đã tìm ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB
Vũ trụ bí ẩn – Ảnh minh họa

Giờ chúng ta đã biết nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB này là chúng tới từ 1 thiên hà lùn nằm cách xa trái đất khoảng 3 tỷ năm ánh sáng”, giáo sư Shami Chatterjee từ Đại học Cornell, người tham gia nghiên cứu nhắc. “Sự thực bé nhỏ này là một bước tiến rất lớn trong sự nỗ lực khám phá những bí ẩn vũ trụ kia”.

Khám phá mới này đã được công bố tại buổi gặp mặt của hội đồng Thiên văn học Hoa Kỳ tại Texas và cũng đã được đăng tải lên tạp chí. Đấy là 1 tin rất đáng chú ý về nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB mà những nhà thiên văn học trên toàn thế giới quan tâm.

Vụ bùng nổ sóng radio nhanh trước hết đã được phát hiện vào năm 2001 và trong khoảng thời gian đó những nhà khoa học vẫn nỗ lực không ngừng để tìm ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB này. Họ ước tính có tới hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn FRB bay ngang qua vụ trụ này hàng ngày nhưng vì thời điểm đó khoa học kỹ thuật chưa tiên tiến nên ta khó lòng phát hiện và đo đạc được chúng.

Mọi thứ đã thay đổi khi vào năm ngoái 2016, những nhà nghiên cứu phát hiện ra thêm 11 vụ bùng nổ sóng radio nhanh đều phát ra trong khoảng 1 địa điểm duy nhất, nằm cách rất xa Dải Ngân Hà. Chỉ ngay tháng vừa rồi, ta lại phát hiện thêm 6 sóng FRB nữa, đều đến từ 1 khu vực xa xăm.

Các nhà khoa học đã tìm ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB

Bằng việc sử dụng 1 hệ thống viễn kính ngắm đặt tại Mexico, các nhà nghiên cứu đã xác định được vị trí mà những FRB kia phát ra. Quan sát liên tục tín hiệu với tổng 83 giờ trong khoảng thời gian 6 tháng. VLA đã có thể phát hiện ra nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB đó là tín hiệu đã phát ra từ một thiên hà lùn cách chúng ta 3 tỷ năm ánh sáng.

Chúng ta đã xác định được đây là 1 hiện tượng đến từ vũ trụ xa xăm chứ không phải từ những địa điểm gần đây. Chúng ta rốt cục cũng tìm ra được nơi phát ra chúng, tại thiên hà nhỏ bé kia và tôi nghĩ điều đó rất đáng ngạc nhiên”- nhà nghiên cứu Casey Law của Đại học California kể. “Hiện tại nhiệm vụ của chúng ta là tìm ra và tiếp cận thiên hà lùn có những sóng FRB này”.

Trước khi phát hiện ra 11 tín hiệu lặp đi lặp lại hồi năm ngoái, đã có nhiều giả thuyết cho rằng những vụ bùng nổ sóng này tới trong từ bên trong Dải Ngân Hà của ta, gây ra bởi hiện tượng 2 sao neutron va vào nhau ở đâu đó rất gần Hệ Mặt Trời. Nhưng giờ thì giả thuyết đấy đã bị loại bỏ.

Một hiện tượng nữa được tìm thấy cùng lần phát hiện này đó là kế bên việc quan sát những sóng FRB cực mạnh, đội ngũ khoa học còn nhận thấy có một nguồn sóng vô tuyến yếu hơn nhưng đều đặn phát ra cũng từ thiên hà lùn kia, chỉ cách đó 100 năm ánh sáng quanh FRB được nghiên cứu.

Chúng tôi nghĩ rằng những vụ bùng nổ sóng và những nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB liên tục kia hoặc là từ cùng 1 vật thể phát ra hoặc là bản thân những sóng kia có ảnh hưởng vật lý lên nhau”, thành viên hàng ngũ nghiên cứu, Benito Marcote từ Viện Joint, Hà Lan cho hay.

Giả thuyết hàng đầu là các sóng này đến từ những ngôi sao neutron mới được hình thành, những vật thể cực đặc được tạo ra khi một ngôi sao sụp xuống (nhưng chưa đủ mạnh để phát triển thành hố đen) tạo ra các luồng sóng vô tuyến lúc chúng quay.

Mang những giả thuyết khác cho rằng FRB có thể đến từ magnetar với từ trường mạnh. Nó là 1 dòng sao neutron được bao quanh bởi lượng vật chất phóng ra trong khoảng 1 vụ nổ siêu tân tinh.

Vẫn tồn tại các khả năng khác nữa nhưng dù gì để nghiên cứu, để theo dõi là 1 quá trình dài, ta sẽ xác định được những nơi phát ra những sóng vô tuyến FRB chính xác 100% trong tương lai gần.

Tìm được thiên hà kia là nguồn phát ra FRB là một bước tiến rất lớn, nhưng chúng ta vẫn còn phải đầu tư nghiên cứu nhiều hơn nữa để có thể hiểu được chuẩn xác các thứ này là gì”, giáo sư Chatterjee nói.

Nguồn: ScienceAlert

>>> Phát hiện thêm 6 sóng vô tuyến phát ra từ ngoài dải Ngân Hà của chúng ta và những bí ẩn

Leave a Reply

Your email address will not be published.